Her Sektörün Kendine Özgü Terimleri Vardır
Her sektör, kendine has terimlere ve uygulamalara sahiptir. Arsa ve konut sektörü de bu açıdan farklı değildir. Bu sektörde en çok kullanılan terimlerden bazıları TAKS ve KAKS kavramlarıdır. İnşaat sektöründe mimarlar, mühendisler ve emlakçılar tarafından “çizimsiz kavramlar” olarak da adlandırılan bu iki terimi detaylıca açıklayalım.
TAKS Nedir ve Nasıl Hesaplanır?
TAKS (Taban Alanı Katsayısı), bir arsa üzerine yapılacak yapının taban alanının, arsa alanına oranını ifade eder. Örneğin, konut, dükkan veya fabrika gibi gayrimenkullerin taban alanının, arsa imar planında belirtilen TAKS değeri ile sınırlandırılması gerekir. TAKS değeri, inşaatın oturabileceği maksimum alanı belirler ve şu formülle hesaplanır:
TAKS Değeri x Arsa Alanı = Maksimum Taban Alanı
Örnek olarak, 800 metrekarelik bir arsanın TAKS değeri 0.40 ise, bu arsaya yapılabilecek yapının taban alanı:
0.40 x 1000 = 320 metrekare olur. Yani inşaatın taban alanı en fazla 320 metrekare olabilir.
Taban Alanına Dahil Edilmeyen Alanlar
Taban alanına dahil edilmeyen unsurlar, Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliği’nde belirtilmiştir. Buna göre, taban alanına dahil edilmeyen yapılar şunlardır:
- Trafolar, akaryakıt pompaları
- Toprağa dayalı asansör boşlukları
- Zemine oturan avlular, iç bahçeler
- Açık havuzlar, kameriyeler
- Açık ve kapalı otoparklar
- Yangın merdivenleri, sığınaklar
- Bahçe duvarları, güvenlik kulübeleri
- Ana yapının dışında, toprağın altında kalan su depoları
KAKS (Emsal) Nedir ve Nasıl Hesaplanır?
KAKS (Kat Alanı Katsayısı), bir arsanın üzerine yapılabilecek toplam inşaat alanını belirler. “Emsal” olarak da bilinen bu terim, arsaya yapılacak yapının katlar toplamının ne kadar olacağını ifade eder.
KAKS değerleri genellikle 0.20 ile 3.0 arasında değişir. Örneğin, 400 metrekarelik bir arsanın KAKS değeri 2.5 ise, bu arsaya yapılabilecek toplam inşaat alanı:
400 x 2.5 = 1000 metrekare olur.
Kat Alanına Dahil Edilmeyen Alanlar
KAKS hesaplamasına dahil edilmeyen unsurlar şunlardır:
- Yangın merdivenleri, koridorlar
- Yangın güvenlik holünün 6 metrekareye kadar olan kısmı
- Bahçe içerisindeki açık otoparklar
- Çatı katındaki teraslar, bacalar, şaftlar
- Ortak alanlar (örneğin, mescitler ve müştemilatların belirli bir kısmı)
- Asansör boşlukları, jeneratör odaları
TAKS ve KAKS Oranları Nasıl Belirlenir?
TAKS ve KAKS oranları, arsaların bulunduğu bölgedeki ilçe belediyeleri tarafından belirlenir. Belediyeden alacağınız bu bilgilerle, arsaya yapılabilecek binanın büyüklüğünü, kat sayısını ve oturum alanını detaylı bir şekilde planlayabilirsiniz.
